İPHONE KULLANIMINA DAİR PRATİK BİLGİLER

Kartvizitleri Düzenlemek

Aynı kişinin farklı iletişim bilgileri iki ya da daha fazla kart vizit olarak rehberinizde yer alıyorsa bu kartvizitleri aynı kartvizit altında birleştirebilirsiniz. Örneğin: X adlı arkadaşınızın cep telefonu numarası, ev telefonu numarası, e-posta adresi gibi iletişim bilgileri üç farklı kartvizit şeklindeyse ve siz, aynı kişiye ait olan bütün iletişim bilgilerini tek kartvizit altında birleştirmek istiyorsanız bu yöntemi uygulayarak söz konusu işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Rehberinizden X adlı kartviziti bulup bu kartvizitin içine girin. Daha sonra "Düzenle" Seçeneğini sağ-sol fiske hareketiyle bularak bu seçeneğin üzerine tıklayın. Sağ-sol fiske hareketiyle kartvizit içinde gezinerek "Kişileri bağla" Seçeneğini bulup bu seçeneğe tıklayın. Rehberiniz karşınıza çıkacak. İsterseniz rotordan başlıklar öğesiyle rehberde dolaşarak dilerseniz de rehberin en başındaki "Ara" seçeneğine tıklayıp aramayı açıp kişinin adının baş harfini ya da daha kolay bulmak için adın tamamını yazarak kartviziti bulun. Sağ-sol fiske hareketiyle "Bağla" Öğesini bulup bu öğeye tıkladıktan sonra "Bitti" Öğesine tıklayın. Kartvizitten çıkıp rehberi ve kartviziti kontrol ederek kartvizit birleştirme işleminin gerçekleştiğinden emin olabilirsiniz. Aynı adımları uygulayarak işleme devam edebilirsiniz; ama kartvizitleri yine eski haline getirmek isterseniz işlemi gerçekleştirdiğiniz kartvizitin içine girip düzenleye basıp iletişim bilgisinin üzerindeyken aşağı-yukarı fiske hareketiyle "Bağlantıyı kaldır" Seçeneğine tıklayarak kartvizit birleştirme işlemini iptal edebilirsiniz.

Fonetik Geri Bildirim Özelliğinin Kullanımı

iPhone'daki fonetik geri bildirim özelliği, çoktan seçmeli test çözenler başta olmak üzere görme engelli bireyler için kullanışlı bir özellik. Ayarlar-genel-erişilebilirlik-VoiceOver-fonetik geri bildirim içine girin. Burada fonetiği kapalı yapabileceğiniz gibi sadece fonetik veya karakter ve fonetik özelliğini de seçebilirsiniz. Tercihinizin üzerine iki kez tıklayarak ayarın başında (seçilen) ifadesini duymanız yeterlidir. Karakter ve fonetiği seçerseniz ekran okuyucuda metin okurken, test çözerken veya bir uygulamanın adını harf harf öğrenmek istediğinizde önce rotorla karakterler öğesine gidin. Sonra da harflerin üzerinde parmağınızı gezdirirken harfe dokununca diğer harfe geçmeden önce birkaç saniye bekleyin. VoiceOver, parmağınızı üzerinde tuttuğunuz harfi size kodlayacaktır. Bu şekilde a-Adana, b-Bolu, C-Ceyhan, d-Denizli, g-Giresun, r-Rize… Şeklinde diğer harfler de kodlanarak seslendirilecektir. Sadece fonetiği seçerseniz de harfi seslendirmeyip harfe dokunduğunuzda harfin kodlaması olan kelimeyi seslendirecektir VoiceOver. Örneğin; g harfine dokunduğunuz anda (Giresun) diyecektir. Yani harfi değil, yalnızca harfin kodlaması olan sözcüğü seslendirecektir; ama karakter ve fonetiği seçtiğinizde g harfine dokunduğunuzda önce (g) deyip elinizi harften çekip birkaç saniye beklediğinizde (Giresun) diyecektir ekran okuyucu. Yani hem harfi hem de harfin kodlaması olan kelimeyi seslendirecektir. Çoktan seçmeli test çözerken sadece fonetik ayarı daha kullanışlıdır. Çünkü rotordan karakterleri bularak harfler arasında gezinmek gerekmiyor sadece fonetik ayarında; fakat günlük yaşamda karakter ve fonetik ayarı daha kullanışlıdır. Yazdıklarımın kişisel görüşlerim olduğunu da vurguluyorum. Tabiiki isteyenler, fonetik ayarını kapalı yaparak harflere dair hiçbir kodlama duymayabilirler. Her birey, fonetik geri bildirim ayarını tercihine göre yapabilir.

Bazı Yerleşik Uygulamaların Çöp Kutusunu Birkaç Saniyede Boşaltmak

iPhone’unuzda bulunan notlar, sesli notlar, mail ve fotoğraflar gibi yerleşik uygulamalardaki çöp kutusundaki tüm öğeleri birkaç saniyede boşaltmak mümkün. Nasıl mı? örneğin; dahili mail uygulamasına tanımladığınız e-posta hesabınızın çöp kutusunda onlarca ileti birikmiş ve bu iletilerin hepsini silmek; ama bunu yaparken de çok zaman harcamadan birkaç saniyede yapmak istiyorsunuz. Mail uygulamasına tanımlı e-posta hesabınızın çöp kutusuna girdikten sonra (düzenle) seçeneğinin üzerine tıklayın ve kutunun en sonundaki (tümünü sil) seçeneğine basıp karşınıza çıkan (tümünü sil) uyarısının üzerine tıklayın. Çöp kutusundaki tüm iletiler silinmiş olacak. Aynı durum; fotoğraflar, notlar, sesli notlar uygulamaları için de geçerli; ama fotoğraflar uygulamasında (düzenle) değil, (seç) butonu var. Fotoğraflar, notlar ve sesli notlar uygulamalarında mail uygulamasındaki gibi (çöp kutusu) değil, aynı işleve sahip olan (son silinenler) klasörü var. Sesli notlar ve fotoğraflar uygulamalarında (tümünü kurtar) seçeneği de mevcut. Yani son silinenler klasöründeki tüm öğeleri yeniden uygulamaya taşımak mümkün. Notlar uygulamasındaki (tümünü taşı) seçeneğiyle son silinenler klasöründeki notları yeniden notlar uygulamasına taşımanız da mümkün.

Yazılmakta Olan Bir Metni Düzenlemek

iPhone'da yazmakta olduğunuz bir metni yani ileti taslağı veya notu düzeltmek mümkün. Nasıl mı? örnekle açıklayacağım. Mesela: WhatsApp üzerinden bir ileti göndereceksiniz. İletiyi yazdınız; fakat göndermeden önce son kez okuyup kontrol etmek istediniz. VoiceOver, henüz göndermemiş olduğunuz iletinizi seslendirirken yazım yanlışı yaptığınızı fark ettiniz. "Bugün ders çaalışalım." Yazmışsınız; ama tabiiki doğru yazımı; "Bugün ders çalışalım." Şeklindedir. Taslak halinde olan iletinizin üzerine iki kez tıklayarak "Ekleme noktasını ayarladıktan sonra rotor hareketiyle sözcükleri bulup yanlış yazdığınız "Çaalışalım." Sözcüğünün üzerine gidip rotorla karakterleri bulup fazladan yazılmış olan (a) harfinin üzerine gelince klavyedeki (sil) tuşuna basın. Fazladan yazılmış olan (a) harfini silip yazım hatasını düzeltmiş olacaksınız. Sil tuşuna basınca silinen harf, VoiceOver tarafından seslendiriliyor ve metni tekrar okutarak ya da rotorla sözcükleri inceleyerek de yanlış yazdığınız harfin silindiğinden emin olabilirsiniz. Bunlara gerek yok. Çünkü belirttiğim gibi silinen harf, ekran okuyucu tarafından seslendiriliyor. Yine de bilgilendirmek amacıyla yazdım bu yöntemleri. Yani rotor sayesinde metni düzenlemek mümkün ve kolay. Ben, bir örnekle bunu anlatmaya çalıştım. Ayrıca metin seçimi özelliğiyle de yazmakta olduğunuz metin üzerinde düzenleme yapabilirsiniz. Metnin üzerindeyken ekleme noktasını ayarladıktan sonra rotorla metin seçimini bularak metnin tamamını silmek için (tümünü seç) komutunu metnin belirli bir kısmını silmek için de metin seçme komutlarından uygun olanı tercih edebilirsiniz. Sileceğiniz metni seçtikten sonra (sil) tuşuna bastığınızda “Seçim silindi.” İfadesi ekran okuyucu tarafından seslendirilecektir. Özetleyecek olursak; silmek istediğiniz karakterin üzerine rotor hareketiyle gelip (sil) tuşuna basmanız veya metin seçimi özelliğini kullanarak (sil) tuşuna basmanız yeterli oluyor. Ekleme noktasını ayarlayıp sözcük veya karakterler arasında gezinerek istediğiniz yere geldikten sonra metne ekleme yapmak da mümkün oluyor. Yani bu yöntemle metin silme işleminin yanı sıra metne ekleme de yapabiliyorsunuz. Zaten MBraille üçüncü parti klavye ve MBraille adlı uygulama ile yazı yazarken metin içinde her türlü düzenleme kolayca yapılıyor; ama ekrandan Braille girişi yani dahili Braille klavye için aynı durum söz konusu değil. MBraille ile yazmış olsanız dahi dikkatinizden kaçan yazım ve noktalama hataları olabilir. Bu yüzden bu yöntemleri anlattım.

Notlar Uygulamasında Liste Oluşturmak

iPhone'un yerleşik uygulamalarından olan notlar uygulamasını açın. Yeni not seçeneğine tıklayın. Sağ-sol fiske hareketiyle (yapılacaklar listesi) öğesini bularak üzerine tıklayıp bunu açık hale getirin. Sonra da listenizi yazın; ama her öğeden sonra yeni satıra geçerek listedeki her öğeyi ayrı satıra yazın. Notu kaydedin. Listeyi kontrol ederken her öğe ayrı satırda olduğu için öğeleri rotordan satırlara geçmek gerekmeden kontrol edebilir ve her öğe için tamamlandı ya da tamamlanmadı diye ayrı ayrı işaretleme yapabilirsiniz. Öğenin üzerine tıklayarak işaretleme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Tamamlandı ve tamamlanmadı ifadeleri VoiceOver tarafından seslendiriliyor. Dilerseniz listenizi oluşturduktan sonra (bitti) butonuna tıklayın. Listeyi (Checklist items) seçeneğini liste üzerinde rotorla bularak da inceleyebilirsiniz. iOS 12.2 kullanıyorum ve liste yazarken ekrandan Braille girişini yani dahili Braille klavyeyi kullanamadım nedense; ama MBraille üçüncü parti klavyeyle yazdım. Telefonun kendi klavyesiyle de yazılıyor. Farklı iOS sürümlerinde değişiklikler varsa bilemem. Kendi kullanım deneyimimi paylaştım.

Dahili Sözlük Özelliğini Kullanmak

iPhone dahili sözlük özelliğini kullanabilirsiniz. Nasıl mı? iOS 12.2 yüklü iPhone'da iOS 11.2 yüklüyken de kullandığım bir özelliği anlatacağım. iPhone-ayarlar-genel-sözlük içine girin ve seçili değilse (Türkçe Arkadaş Türkçe Sözlük) üzerine giderek bu öğenin üzerine tıklayıp seçili hale getirin. Seçiliyse buna gerek yok. Spotlight araması olarak adlandırılan özelliği ana ekrandayken üç parmağı aşağı çekerek açın ve metin alanına anlamını öğrenmek istediğiniz sözcüğü yazıp çıkan sonucun üzerine tıklayarak VoiceOver'a okutun. Bu şekilde anlamını öğrenmek istediğiniz sözcük için internete girmeniz veya farklı bir sözlük uygulaması kullanmanız gerekmeden anlamını öğrenmek istediğiniz kelimelerin anlamlarına rahatlıkla ulaşacaksınız. Farklı dillerde de çeşitli sözlükler var. Ayarlar-genel-sözlük içinden sözlüklere ulaşarak sözlükleri inceleyebilir ve istediğiniz sözlükleri seçili hale getirerek ihtiyaç duyduğunuz sözlüklerden yararlanabilirsiniz.

Sesli Notlar Uygulaması Hakkında Birkaç Pratik Bilgi

Önemli Not: iOS 12.2 yüklü iPhone kullanmaktayım ve bu bilgilerin diğer iOS sürüm ve cihazlarındaki geçerliliğine dair yorum yapamam. Yani aşağıdaki bilgiler, iOS 12.2 yüklü iPhone'da test edilerek yazılmıştır. Ayarlar-sesli notlar içinden silinmiş olan yani sesli notlar uygulamasının son silinenler klasörüne gönderilen ses dosyalarının uygulamadan kalıcı olarak ne zaman silinmesini istediğinizi belirleyebilir ve birkaç ayarı da isteğinize göre yapabilirsiniz. Örneğin; ses kalitesinin daha iyi olmasını isterseniz (kayıtsız) seçeneğini işaretleyerek ses kayıtlarınızın daha kaliteli olmasını sağlayabilirsiniz. Sesli notlar uygulamasında kayıt yapmaya başladıktan sonra sağ-sol fiske hareketiyle kart katmanı butonunu bulacaksınız. Kart katmanı yarım ekrandır. Yarım ekran olduğunda kaydı durdurunca ikinci kayıt, yeni bir ses dosyası şeklinde yapılır; ama kart katmanı üzerine tıklanarak tam ekran yapılırsa kaydı duraklatıp devam ettiğinizde siz, son duraklatmanızdan sonra (bitti) seçeneğine tıklayıp kayıt işlemini tamamen sonlandırana kadar yapmış olduğunuz yani duraklattıktan sonra (sürdür) seçeneğine tıklayarak devam ettiğiniz tüm kayıtlar bir ses dosyası halinde kaydedilecektir. Kısaca; birden fazla ses kaydının tek dosyada birleşmesini isteyenlerin kart katmanını tam ekran yapması; ama ses kaydı yaptıktan sonra kaydı durdurup yeni kayıtları farklı dosyalar şeklinde kaydetmek isteyenlerin de kart katmanını uygulamadaki mevcut şekliyle yani yarım ekran olarak kullanması daha iyi olacaktır.

Yazma Geri Bildirimi ve Yazma Stili Ayarları

VoiceOver ile yazı yazarken yazdıklarınızın seslendirilmemesini veya birkısmının seslendirilmesini istiyorsanız, ayarlar-genel-erişilebilirlik-VoiceOver-yazma geri bildirimi içine girerek yazılım klavyeleri, donanım klavyeleri ve rotora eklemişseniz ekrandan Braille girişi başlıklarıyla karşılaşacaksınız. Bu üç başlığın da yanında "Hiçbir şey, karakterler, sözcükler, karakterler ve sözcükler" Seçenekleri mevcut. Siz, herhangi bir ayar yapmamışsanız karakterler ve sözcükler ayarı tüm klavyeler için seçili durumdadır; ama siz, yazılım klavyelerini, donanım klavyelerini veya ekrandan Braille girişini yani dahili Braille klavyeyi kullanırken hiçbir şey seslendirilmemesini veya yalnızca karakterlerin ya da yalnızca sözcüklerin seslendirilmesini istiyorsanız istediğiniz klavyeler için istediğiniz ayarları kullanabilirsiniz. Bunun için; ayarlar-genel-erişilebilirlik-VoiceOver-yazma geri bildirimi içine girerek sağ-sol fiske hareketiyle gezin ve yazma geri bildirimini ayarlamak istediğiniz klavyenin yanındaki “Karakterler, sözcükler, karakterler ve sözcükler, hiçbir şey” Seçeneklerinden dilediğinizin üzerine tıklayarak ilgili ayarı seçili hale getirin. İstediğiniz klavye için istediğiniz ayarı yapabilirsiniz.
Yazma stilini de ayarlar-genel-erişilebilirlik-voiceOver içinden ayarlamak mümkün; ama rotordan ayarlamak da mümkün. Ayarlar-genel-erişilebilirlik-VoiceOver-yazma stili içine girerek dokunarak yazma, doğrudan dokunarak yazma veya standart yazma seçeneklerinden birini tercih edebilir veya ayarlar-genel-erişilebilirlik-VoiceOver-rotor içine girip yazma stilinin üzerine tıklayarak yazma stilini seçili hale getirip metin alanındayken rotorla yazma stilini bularak aşağı-yukarı fiske hareketiyle dilediğiniz yazma stilini seçebilirsiniz.

Kategori: